Zarządzanie kryzysowe w administracji publicznej

Share

Bezpieczeństwo społeczeństwa to wynik nieustannej pracy w zakresie dziedziny zarządzania kryzysowego, które nie dotyczy stricte momentu, kiedy takowe powstaje. W istocie, problematyka zagrożeń jest tak obszerną, że ma ona wpływ na prawidłowe działanie zarówno w kontekście jednostki, jak i ogółu. Pochylenie się nad tą tematyką ma znaczenie zwłaszcza w obecnej sytuacji politycznej, ale także widać jej bezpośrednie przełożenie podczas cyklicznych powodzi, podtopień czy niszczycielskich wichur. Już z samego spectrum, które jest jedynie ułamkiem całości, widać, że wspomniane zarządzanie kryzysowe nie jest procesem uruchamianym konkretnie w przypadku powstania zagrożenia, ale jest ono działaniem nieprzerwanym i angażującym szerokie grono specjalistów.

W kontekście ogólnym

Według ogólnej definicji, zarządzenie kryzysowe w administracji publicznej jest podejmowaniem konkretnych i zależnych od siebie działań przez różne organy, mających na celu zapobieganie sytuacjom kryzysowym, przygotowaniem się do podejmowania działań w chwili ich wystąpienia oraz do usuwania ich skutków. Innymi słowy koniecznym jest, by wszystkie instytucje na wszystkich poziomach współdziałały ze sobą w sposób spójny oraz powiązany. Cała działalność rozpoczyna się na etapie analizy zdarzeń, zarówno tych, które miały już miejsce, jak i tych, które mogą się zdarzyć w niedalekiej przyszłości. Budowanie barier opartych na wyciągniętych wnioskach jest jednym z podstawowych działań, podobnie jak usprawnienie wdrożonego już systemu.

Szalenie istotnym jest fakt, że praca, jaką podejmuje administracja jest ciągła, trwa także w sytuacjach pokojowych, w których – z punktu widzenia społeczeństwa – nic niepokojącego nie ma miejsca. Dla pełnego zrozumienia tematyki należy uściślić, czym jest kryzys.

Najtrafniej ujmują go autorzy książki pt. Zarządzanie kryzysowe w administracji publicznej. K. Sienkiewicz- Małyjurek; F.Krynojewski, którzy wysuwają taką oto definicję:

„Kryzys jest definiowany, jako moment, okres, przesilenie, decydujący zwrot, okres załamania gospodarczego. Wiąże się z trwałym zakłóceniem działalności i realizacji celów, naruszeniem równowagi funkcjonowania, a nawet zagrożenia istnienia (…). Potocznie kryzys jest utożsamiany z pojęciem sytuacji kryzysowej. W praktycznym ujęciu istnieje pomiędzy tymi dwoma zjawiskami znacząca różnica: – każdy kryzys jest sytuacją kryzysową, lecz nie każda sytuacja kryzysowa zawiera w sobie elementy kryzysu(…)”

Zarządzanie kryzysowe jest procesem opierającym się o cztery elementarne funkcje realizowane w sposób ciągły i cykliczny. W świetle ustawy o zarządzaniu kryzysowym planowanie zawiera:

  • opracowanie planów zarządzania kryzysowego;
  • przygotowanie struktur odpowiedzialnych w czasie sytuacji kryzysowych;
  • utrzymanie baz danych;
  • opracowanie rozwiązań, które zostaną wdrożone w sytuacji zakłócenia lub zniszczenia infrastruktury krytycznej;
  • gwarancja jednolitości planów zarządzania kryzysowego z innego rodzaju planami .

Fazy zarządzania kryzysowego

W ujęciu przedmiotowym zarządzanie kryzysowe w administracji nierozerwalnie wiąże się z przenikającymi się fazami. Z definicji jest to kompletny zestaw działań, obejmujący planowanie, organizowanie, przewodzenie i kontrolę. Z punktu widzenia funkcjonalnego zostały utworzone fazy zarządzania w skład, których wchodzą: zapobieganie, przygotowanie reagowanie i odbudowa.

Zapobieganie, jako element zarządzania kryzysowego

Zapobieganie jest w swojej istocie analizowaniem i opracowywaniem działań wyprzedzających i minimalizujących ewentualność pojawienia się sytuacji kryzysowych. Faza zapobiegania to złożoność czynności, opierających się analizie i katalogowaniu, generowaniu środków finansowych i pełnej kontroli. Jednym z kluczowych zadań jest kontrola zapisów prawnych wobec rzeczywistych zagrożeń, opracowywanie i aktualizacja Planu Zarządzania Kryzysowego wraz z dokumentami powiązanymi, monitorowanie zagrożeń wraz z utrzymaniem w gotowości systemu powiadamiania. Na podstawie analiz rozpoczynają się konkretne przygotowania, będące drugą fazą zarządzania kryzysowego. Na tym etapie powstają plany reagowania z wyszczególnieniem zakresu obowiązków dla poszczególnych jednostek.

Faza reagowania

Faza reagowania realizuje wcześniej ustalone zadania wraz z procedurami i podejmuje przedsięwzięcia adekwatne do zaistniałej sytuacji. To moment, w którym zostają uruchomione także procedury planowania doraźnego. Na tym etapie podejmowana jest czynna koordynacja działań ratowniczych i porządkowych realizowanych przez wyznaczone służby, uruchomienie kompletnych struktur ratowniczych, systemów i procedur mających zabezpieczyć możliwość realizacji zadań przez kolejne organy. Konieczne jest także: zabezpieczenie całodobowego monitoringu sytuacji i kierownictwa, oraz koordynacja działań ewakuacyjnych, związanych z opieką medyczną, społeczną oraz humanitarną. Faza reagowania charakteryzuje się dynamiką wymagającą z jednej strony wdrażania procedur, z drugiej bezbłędnej prognozy sytuacji i opracowywaniu dla niej konkretnych działań.

Faza odbudowy w zarządzaniu kryzysowym

Ostatnią fazą jest odbudowa. Jak sama nazwa wskazuje, ma na celu przywrócenie stanu sprzed kryzysu. Mówimy, że może ona być krótkoterminowa i długoterminowa. Niejednokrotnie ma ona bezpośrednie powiązanie z fazą zapobiegania. Model odbudowy to szacowanie szkód i opiniowanie, zapobieganie wtórnym zagrożeniom, zapewnienie dobrych warunków bytowych poszkodowanym, dystrybuowanie środków na rzecz poszkodowanych, podjęcie działań mających na celu przywrócenie prawidłowej infrastruktury, przywrócenie równowagi bezpieczeństwa.

Złożoność tematyki wskazuje, jak istotnym jest współdziałanie i wskazywanie na najlepsze rozwiązania.

źródła:
K. Sienkiewicz – Małyjurek, F.R. Krynojewski „Zarządzanie kryzysowe w administracji publicznej”,s.22
Por.B.Balcerowicz, J.Pawłowski i in.; Słownik terminów z zakresu bezpieczeństwa narodowego, Warszawa 2002

(Visited 389 times, 1 visits today)
Share

Daniel Bogusz

Prezes Zarządu B&O NAVIGATOR FIrma Szkoleniowa. Od 1996 roku zajmuje się projektowaniem szkoleń i procesów rozwojowych dla największych polskich firm. Ekspert w zakresie szkoleń, HRM, marketingu i sprzedaży btb.

Dodaj komentarz

Share

Bądź z nami na bieżąco. Dostarczamy informacje tak jak lubisz!

RSS
Facebook